Нов математички модел сугерира дека првите следбеници на Исус Христос можеби навистина верувале во она што го кажале за неговото воскресение, а нивната долгорочна доследност во сведоштвото дополнително го покренува прашањето за нивната искреност.
Имено, математички модел развиен од професорот по филозофија Натан Роквуд од Универзитетот Бригам Јанг покажува дека раните следбеници на Исус Христос можеле искрено да веруваат во своите сведоштва за неговото воскресение, врз основа на фактот дека со години стоеле зад своите тврдења, без познати признанија дека ги измислиле.
Во истражувањето, Роквуд применил математички модел за да ја процени веројатноста еден од сведоците да признае дека нивната приказна е измислена, објавува GB News.
Не е измислување
Моделот се базираше на претпоставката дека секој поединечен сведок имаше еден процент годишна шанса да открие дека сведоштвото е лажно, што значи дека ако приказната за воскресението е намерно измислена, постоеше голема веројатност еден од сведоците на крајот да ја признае измамата.
Според неговите пресметки, група од 16 сведоци би имала 95 проценти веројатност да признае дека измислила приказна во рок од 28 години, додека за група од 23 сведоци, тој период би бил 17 години.
Истражувањето се базира на библиски текстови во кои се споменува помала група сведоци од 16 лица, вклучувајќи ги 11-те апостоли, апостол Павле, братот на Исус Јаков и три жени поврзани со извештаите за празниот гроб. Проширената група од 23 лица вклучува и други личности споменати во христијанските списи, како и проценки за смртноста на населението во античкиот период.
Авторот верува дека долгорочната упорност на сведоците во нивните тврдења е аргумент во прилог на нивната чесност и ги доведува во прашање објаснувањата засновани на намерна измама.
Роквуд го усвоил математичкиот метод на физичарот Дејвид Роберт Грајмс за пресметување на веројатноста за преживување на главните теории на заговор, како што е лажирањето на слетувањата на Месечината. Авторот го адаптира тој метод на помали групи кои пријавуваат чудесни настани.
Тестирано на два случаи
Моделот беше тестиран на два случаи – првиот е хипотетички пример од филозофот Дејвид Хјум за лажната вест дека кралицата на Англија починала и воскреснала. Друг случај се сведоштвата од Новиот завет за воскресението на Исус.
Трудот директно го анализира тврдењето од Евангелието според Матеј дека учениците го украле телото на Исус и ја измислиле приказната. Моделот покажува дека таквата завера е математички неодржлива поради големиот број учесници и децениите молчење.
Авторот нагласил дека бројот на сведоци не е определен од независни историски извори, туку е изведен од толкувањето на библиските текстови. Тој особено го разгледал споменувањето на Павле за повеќе од 500 луѓе кои, според христијанската традиција, го виделе воскреснатиот Исус, забележувајќи дека историската основа на тој настан е предмет на дебата.
Роквуд верува дека долгорочното зачувување на сведоштвата е аргумент против тезата за свесна измама. Тој, исто така, посочи на библиските описи на средбите со Исус кои вклучуваат разговори и заеднички оброци, оценувајќи дека тие го отежнуваат објаснувањето на тие сведоштва како едноставни перцептивни грешки.
Сепак, текстот нагласува дека моделот зависи од почетните претпоставки и дека самиот по себе не докажува дека воскресението се случило, ниту пак може независно да потврди дека опишаните искуства на сведоците биле реални.
Моделот, како што е наведено, не ги исклучува другите можни објаснувања, како што се погрешна меморија, религиозни искуства, развој на усна традиција и подоцнежно обликување на приказните.
Роквуд заклучил дека анализата претставува важен чекор во разгледувањето на веродостојноста на сведоштвото на првите христијани, но не и единствениот аргумент во таа дебата.
