Безкофеиновото кафе можеби не нуди иста будност, но може да има придобивки за мозокот што ги нема кафето со кофеин. Во мал експеримент, невронаучниците откриле дека учесниците кои пиеле безкофеинско кафе имале значително подобри резултати на два теста за меморија.
Оние кои пиеле кафе со кофеин не доживеале такво подобрување. Резултатите, објавени во списанието „Nature Communications“, сугерираат дека нешто друго освен кофеинот влијае на мозокот за време на консумирањето кафе. Можно е микроорганизмите што живеат во нашите црева да играат важна улога.
Експеримент и резултати
Во експериментот учествувале 31 пијач кафе, од кои било побарано да престанат да пијат вообичаените три до пет шолји дневно во текот на две недели. По овој период, биле забележани значајни промени во составот на цревниот микробиом во примероците од столицата. Учесниците потоа биле поделени во две групи. На половината им било дадено кафе без кофеин, а на другата половина кафе со кофеин, без да знаат кој вид пијат.
Повторното воведување на четири шолји инстант кафе дневно во текот на три недели предизвика брзи промени во микробиомот, без оглед на тоа дали кафето содржело кофеин. Учесниците, исто така, пријавиле пониски нивоа на стрес, депресија и импулсивност по враќањето на кафето, дури и кога пиеле кафе без кофеин.
Сепак, само повторното воведување на кафе со кофеин беше поврзано со намалување на анксиозноста и психолошкиот стрес и подобрување на вниманието и будноста. Ова укажува дека кофеинот има специфични ефекти врз когнитивните способности и расположението, како што покажаа и други студии.
Врската помеѓу цревата и мозокот
Истражувачите беа најизненадени од ефектот на кафето без кофеин. Само учесниците кои го пиеле имале значително подобри резултати на два теста за меморија. На овие тестови, тие морале да научат и да запомнат одреден број зборови и локации. Групата која пиела кафе без кофеин ги подобрила своите резултати и направила помалку грешки, додека групата која пиела кафе со кофеин не покажала статистички значајно подобрување.
Невронаучниците сè повеќе ја разгледуваат можноста дека кафето, дури и без кофеин, може да ја стимулира активноста на одредени микроорганизми во цревата и да ја промени нивната комуникација со мозокот. Кафето не содржи пробиотици, но е богато со полифеноли, растителни соединенија кои служат како храна за микроорганизмите во човечките црева. Една можност е дека овие соединенија стимулираат низа промени во телото што водат до подобрени когнитивни способности.
„Кафето е многу повеќе од само кофеин. Тоа е сложен нутритивен фактор кој влијае на нашите цревни микроби, метаболизмот, па дури и емоционалната состојба“, објасни невробиологот Џон Крајан од Универзитетскиот колеџ Корк во Ирска.
Неговата лабораторија ја истражува комуникацијата помеѓу цревата, микробиомот и мозокот. Крајан го измислил терминот „психобиотици“ во 2013 година за да опише како пробиотиците можат да го обликуваат цревниот микробиом и потенцијално да го подобрат менталното здравје.
„Најголемото изненадување беше тоа што кога повторно го воведовме кафето, добивме навистина интересни ефекти дури и по повторното воведување на кафето без кофеин. Значи, не станува збор само за кофеинот“, додаде Крајан.
Тој призна дека истражувањето е мало и покренува многу прашања. Верува дека кафето може да се користи како додаток на здрава и балансирана исхрана за да се постигне дигестивна рамнотежа. Ефектот на кофеинот, се чини, е само дел од многу поголема приказна.
