Германија и Франција, заедно со девет други земји-членки на Европската унија, поддржаа план чија цел е поефикасен процес на донесување одлуки во ЕУ за прашања од надворешната и безбедносната политика, се вели во писмо до кое дојде „Политико“ .
Писмото до високата претставничка на ЕУ за надворешни работи и безбедносна политика, Каја Калас, потпишано од 11 земји-членки, вклучувајќи ги Франција и Германија, предлага пет начини за забрзување и зголемување на ефикасноста на донесувањето одлуки во рамките на Заедничката надворешна и безбедносна политика (ЗНБП). Тие вклучуваат поширока употреба на гласање со квалификувано мнозинство.
Според правилата на ЕУ, одлуките поврзани со Заедничката надворешна и безбедносна политика мора да бидат едногласно одобрени од сите 27 земји-членки. Ова правило предизвика големи застојни ситуации, особено кога поранешниот унгарски премиер Виктор Орбан го искористи своето право на вето за да ги блокира одлуките поддржани од другите 26 главни градови.
Германија беше на чело на повиците за замена на едногласното донесување одлуки за прашања од ЗНБП со гласање со квалификувано мнозинство. Сепак, Франција и неколку други земји традиционално се спротивставуваат на таквата промена. Писмото отвора можност за поширока употреба на гласање со квалификувано мнозинство, но не поддржува директно целосна промена на системот за гласање.
„Се стремиме да постигнеме консензус секогаш кога е можно. Но, мора да се осигураме дека културата на консензус поттикнува заедничко дејствување, а не го попречува, бидејќи во спротивно ќе имаме легитимитет, но не и сила“, се наведува во писмото.
Покрај Франција и Германија, документот го потпишаа и министрите за надворешни работи на Австрија, Шведска, Данска, Финска, Белгија, Холандија, Романија и Шпанија.
Во писмото се предлага земјите-членки да го нагласат принципот на „искрена соработка“, што значи дека земјите мора да ги почитуваат обврските што ги презеле едни кон други, дури и кога тие не се строго правно обврзувачки.
Исто така, се предлага да се користи „конструктивна воздржаност“ наместо целосно вето, за да не се попречува ЕУ во нејзините постапки.
Друг предлог е да се забрани поврзувањето на „неповрзани прашања“ со прашањето што е предмет на дискусија. Ова би имало за цел да се спречи практиката на држење на колективните одлуки како заложници преку закана со вето сè додека другите држави не прифатат конкретно национално барање.
Од Каја Калас е побарано да ги испита и опциите за подобрување на процесот на донесување одлуки предвиден во договорите на ЕУ. Една опција е таканаречената „клаузула за пасерела“, која овозможува правилата за гласање да се менуваат без да се изменат самите договори на ЕУ. На пример, ова би можело да се искористи за воведување на гласање со квалификувано мнозинство за одредени прашања од надворешната и безбедносната политика.
Конечно, се нагласува потребата секоја држава што го користи правото на вето од витални и јасно дефинирани причини на националната политика да ги објасни причините за одлуката, особено во случаи кога одлуката е донесена со квалификувано мнозинство.
Се очекува писмото да биде дискутирано оваа недела, кога министрите за надворешни работи на ЕУ ќе се соберат во Виклоу, Ирска, на неформални разговори во формат Гимних.
Овие разговори ќе ги разгледаат и можностите за реформирање на Европската служба за надворешни активности (ЕЕАС), дипломатската структура на ЕУ предводена од Каја Калас.
Според француско-германскиот документ, една од опциите за реформирање на ЕЕАС е Калас да стане извршен потпретседател на Европската комисија, со надзор над единиците на Комисијата кои се занимаваат со надворешна политика, вклучувајќи ја трговијата, помошта за развој и одбраната.
Исто така, се предлага голем дел од персоналот на ЕЕАС да се интегрира во структурата на Комисијата преку создавање нов оддел за надворешни односи.
Персоналот одговорен за безбедносната и одбранбената политика ќе остане во рамките на ЕЕАС, додека новата единица ќе го задржи принципот дека една третина од персоналот ќе биде составен од дипломати делегирани од земјите-членки на ЕУ.
Документот, исто така, ја нагласува улогата на земјите-членки во дефинирањето на надворешната политика на ЕУ. Предвидено е високиот претставник да има формална улога да им поднесува извештаи на лидерите на ЕУ за прашања од надворешната политика и да добива директни инструкции од нив за време на состаноците на Европскиот совет.
