Особено загрижувачки е фактот што голем број луѓе не се лекуваат или, и покрај терапијата, немаат добро регулиран крвен притисок.
Кога лекарот го мери крвниот притисок , вниманието главно се фокусира на две вредности – горниот, или систолен, притисок, кој го покажува притисокот во артериите додека срцето исфрла крв, и долниот, дијастолен притисок, кој го покажува притисокот додека срцето се одмара помеѓу отчукувањата.
Сепак, ново истражување сугерира дека уште една информација може да биде важна: колку се менува крвниот притисок со текот на времето.
Студија на повеќе од 57.000 учесници во базата на податоци на UK Biobank откри поврзаност помеѓу поголемите флуктуации на крвниот притисок помеѓу различните мерења и зголемениот ризик од смрт.
Се издвои група луѓе со дијабетес тип 2 и висока варијабилност на систолниот притисок . Кај нив, ризикот од смрт во текот на периодот на следење беше речиси три пати поголем отколку кај луѓе со нормално ниво на шеќер во крвта и мали осцилации на крвниот притисок.
Резултатите беа презентирани на годишниот состанок на Европската асоцијација за проучување на дијабетес (EASD) во Милано, а истражувањето го водеше д-р Фариба Ахмадизар од Одделот за семејна медицина при Универзитетскиот медицински центар во Амстердам.
Во истражувањето учествувале 57.611 лица со просечна возраст од 55,4 години, од кои 52 проценти биле жени. Нивниот крвен притисок бил мерен при првичната проценка и барем уште еднаш за време на контролните посети, а научниците анализирале колку се менувале вредностите помеѓу мерењата.
На почетокот на студијата, 50.744 луѓе имале нормално ниво на шеќер во крвта, 5.397 имале предијабетес, додека 1.470 луѓе имале дијабетес тип 2.
Научниците ги следеле учесниците малку подолго од пет години. Во тој период, 571 лице доживеало мозочен удар, 1.460 починале, а на 319 лица им била дијагностицирана деменција.
Се покажа дека не е важна само просечната вредност на крвниот притисок, туку и колку таа се менува од едно мерење до друго. Колку се поголеми осцилациите, толку е поголем ризикот од смрт, независно од просечниот крвен притисок, нивото на шеќер во крвта и другите фактори што научниците ги зедоа предвид.
Многумина не се лекуваат.
Поточно, поголемите осцилации на горниот, или систолен, притисок беа поврзани со 11 проценти поголем ризик од смрт, додека осцилациите на долниот, дијастолен притисок, беа поврзани со осум проценти поголем ризик.
Поголемите промени во дијастолниот притисок, како и во средниот артериски притисок, беа поврзани со поголем ризик од мозочен удар. Од друга страна, научниците не пронајдоа значајна поврзаност помеѓу осцилациите на крвниот притисок и деменцијата.
Сепак, важно е да се нагласи дека истражувањето не докажа дека осцилациите на крвниот притисок сами по себе предизвикуваат мозочен удар или го зголемуваат ризикот од смрт. Само покажа дека постои врска помеѓу овие феномени, додека потребни се дополнителни истражувања за да се утврди зошто се случува ова и дали намалувањето на осцилациите би можело да ги намали здравствените ризици.
„Нашите резултати покажуваат дека промените во крвниот притисок со текот на времето можат да обезбедат дополнителни информации за просечните вредности на притисокот што се користат во рутинската здравствена заштита“, објасни д-р Фариба Ахмадизар.
Таа нагласи дека се потребни повеќе истражувања пред варијабилноста на крвниот притисок да може да се препорача како дел од рутинската клиничка проценка. Останува да се утврди дали овие осцилации можат да се насочат и намалат, и дали нивното намалување всушност би го намалило ризикот од мозочен удар или смрт.
Особено загрижувачки е фактот што голем број луѓе не се лекуваат или, и покрај терапијата, немаат добро регулиран крвен притисок.
Проблемот е што високиот крвен притисок обично не боли и може да трае долго време без јасни симптоми. Токму затоа мерењето е единствениот сигурен начин да се открие дали имаме висок крвен притисок.
Новото истражување сега поставува друго прашање: можеби во иднина нема да биде важно само каков е нашиот крвен притисок, туку и како неговите вредности се менуваат со текот на времето.
Сепак, засега, невообичаената вредност на манометарот не е причина за паника. Крвниот притисок природно се менува во текот на денот под влијание на физичка активност, стрес и бројни други фактори.
Она што оваа студија го испитува е долгорочната варијабилност на вредностите помеѓу индивидуалните мерења. Само идните истражувања ќе покажат дали и на кој начин овие информации треба да бидат вклучени во рутинската проценка на кардиоваскуларниот ризик.
