Долготрајното седење го зголемува ризикот од срцеви заболувања дури и кај луѓе кои редовно вежбаат. Кардиолог објаснува како да го заштитите вашето срце.
Долготрајното седење стана дел од животот на повеќето луѓе во современиот свет. Седите пред компјутер, зад волан, пред телевизор, мобилен телефон . На прв поглед, сè може да изгледа безопасно, седењето не боли, нема предупредувања или симптоми. Експертите нагласуваат дека седењето полека, но сигурно влијае на секој дел од телото и на кардиоваскуларниот систем . Телото памти сè, тврдат лекарите.
Може ли еден врвен тренинг да го поништи седењето цел ден?
Д-р Ашок Сет вели дека има сè повеќе научни докази дека седењето повеќе од осум часа на ден го зголемува ризикот од кардиоваскуларни заболувања, дури и кај луѓе кои редовно вежбаат.
Проблемот не е само во недостатокот на физичка активност, туку и во тоа како долготрајната неподвижност влијае на телото. Многумина веруваат дека еден час вежбање во теретана може да го поништи целиот ден седење. За жал, човечкото тело не функционира според тој принцип, вели докторот.
Можете да имате одличен утрински тренинг, но сепак да се сметате за физички неактивна личност ако го поминете остатокот од денот седејќи.
– Седечкиот начин на живот вклучува секоја активност за време на будењето што ја извршуваме седејќи или лежејќи, со многу мала потрошувачка на енергија. Тоа не е исто како недостаток на вежбање. Можете да одите во теретана секое утро , а остатокот од денот да го поминете на вашето биро и повторно да го изложите срцето и крвните садови на штетните ефекти од долготрајното седење – објаснува д-р Ашок.
Со други зборови, можете да имате одличен утрински тренинг, но сепак да се сметате за физички неактивна личност ако го поминете остатокот од денот седејќи.
Што се случува во телото кога седите предолго?
Штетата предизвикана од долготрајно седење е претежно невидлива.
– Континуираното седење го забавува метаболизмот, па телото согорува помалку калории и масти. Во исто време, нивото на шеќер во крвта се зголемува, се стимулира лачењето на инсулин, а клетките со текот на времето стануваат помалку чувствителни на дејството на инсулинот – вели д-р Ашок.
Оваа состојба е позната како инсулинска резистенција и е еден од главните фактори на ризик за развој на дијабетес тип 2. Сепак, проблемот не завршува тука.
– Инсулинската резистенција може да доведе до дијабетес, но може да промовира и хронично воспаление, кое игра клучна улога во создавањето масни наслаги на ѕидовите на артериите – објаснува кардиологот.
Воспалението ги оштетува крвните садови и придонесува за развој на атеросклероза , односно процес во кој се акумулираат масни наслаги во артериите. Со текот на времето, крвните садови се стеснуваат, а ризикот од срцев удар и мозочен удар, како и срцева слабост, се зголемува.
Долготрајното седење, исто така, ја забавува циркулацијата . Мускулите на нозете остануваат неактивни, крвта циркулира побавно, поради што срцето мора да работи понапорно за да го одржи нормалниот проток на крв во телото.
Во исто време , метаболизмот се забавува, телото троши помалку енергија, се зголемува ризикот од зголемување на телесната тежина и нивото на лош холестерол.
Според истражувањето на Американската асоцијација за срце , долготрајното седење само по себе е независен фактор на ризик за развој на кардиоваскуларни заболувања, без оглед на тоа дали лицето вежба редовно.
Долготрајното седење само по себе е независен фактор на ризик за развој на кардиоваскуларни заболувања,
Современиот начин на работа го зголемува проблемот
Овој проблем станува сè поизразен во светот, особено поради работните места што вклучуваат долги часови работа пред компјутер. Студија спроведена во 2025 година меѓу вработените кои работат од дома покажа дека луѓето кои поминуваат повеќе од 70 проценти од денот седејќи имаат значително повисок пулс во мирување. Зголемениот пулс во мирување се смета за важен индикатор за зголемен ризик од идни кардиоваскуларни заболувања и прерана смрт.
Порано луѓето стануваа да разговараат со колега, да се качуваат по скалите или да одат во друга канцеларија. Денес, сè е заменето со електронски пораки или видео повици.
Може ли вежбањето да ја поправи штетата?
Одговорот е – само делумно.
– Опасноста од продолжено седење не зависи само од физичката состојба или телесната тежина . Таа е скриена во промените што се случуваат во крвните садови, метаболизмот и срцевиот мускул за време на неколкучасовна неподвижност – вели д-р Ашок.
Експертите велат дека луѓето кои седат подолг временски период може да имаат потреба од речиси двојно поголема физичка активност од вообичаено препорачаната за да постигнат исто ниво на заштита на срцето.
Ова значи дека е важно да се движите во текот на денот и да не се потпирате само на еден тренинг. Вечерната прошетка не може целосно да ги поништи десетте часа континуирано седење.
Зголемениот срцев ритам во мирување се смета за важен индикатор за зголемен ризик
Малите промени можат да значат многу
Добрата вест е дека решението е можно и не е комплицирано. Кардиолозите препорачуваат неколку едноставни навики:
Станете и одете по пет минути на секој час;
стојте кога зборувате на телефон;
користете ги скалите наместо лифтот секогаш кога можете да се
истегнете помеѓу состаноците;
доколку е можно, разговарајте со колегите на прошетка;
држете го шишето со вода подалеку од вашата работна маса за да станувате почесто за да го надополнувате.
Навидум малите промени ја подобруваат циркулацијата и ги активираат мускулите, што е од корист за срцето на долг рок.
Д-р Ашок прецизира дека срцето работи секоја минута додека седите. Најмалку што можете да направите за него е редовно да станувате и малку да се движите. Срцето никогаш не прави пауза. Тој не се одмара со кафе и не го завршува работното време. Тој пишува за време на секоја е-пошта, на секој состанок.
