Кинеската интерконтинентална балистичка ракета „Жуланг-3“ (JL-3) го менува балансот на моќ во Пацификот, вели генералниот секретар на НАТО, Рута, дека нејзиното пробно лансирање испраќа порака до Алијансата.
Тестирањето на кинеската интерконтинентална балистичка ракета предизвика жестоки реакции во соседните земји.
Дојче веле (DW) објави дека кинеската морнарица демонстрира воени способности и ги предизвикува САД во Пацификот .
Критиките беа гласни и остри откако Кина спроведе ракетен тест во Јужниот Пацифик во понеделникот .
Според државната новинска агенција Ксинхуа, нуклеарната подморница испалила ракета со макета на боева глава во меѓународни води.
Тестот, наводно, бил успешен.
Пени Вонг, министерката за надворешни работи на Австралија , оцени дека овој потег ја дестабилизира регионалната безбедност.
Јапонија ја повика Кина да ги преиспита своите постапки.
Винстон Питерс, министерот за надворешни работи на Нов Зеланд , изјави во Велингтон дека неговата земја не сака Кина да го користи Јужниот Пацифик како зона за тестирање на ракети.
– Длабоко сме загрижени поради тестирањето на оружје способно да носи нуклеарни боеви глави од страна на Кина во Јужниот Пацифик – рече Питерс.
Пацификот не беше поштеден од нуклеарна конкуренција ниту во минатиот век.
Коралниот атол Бикини, кој денес им припаѓа на Маршалските Острови, беше место на бројни нуклеарни тестови на САД по Втората светска војна.
Безбедносната архитектура во Пацификот во тоа време во голема мера беше обликувана од САД.
Ракета со дострел до 12.000 километри
Токму оваа безбедносна архитектура Кина сега ја доведува во прашање.
Иако официјалните медиуми не објавија детали за тестот, националистичките воени аналитичари шпекулираа на кинеските социјални медиуми за моќта на тестираната ракета.
– Станува збор за интерконтинентална балистичка ракета од серијата „Џуланг-3“ (JL-3) што се лансира од подморница – изјави потполковник Џанг Џунше од Кинескиот институт за поморски истражувања.
Џуланг-3 или Големиот бран-3 е сè уште во развој.
Дизајниран е да има максимален дострел од 12.000 километри и може да носи повеќе нуклеарни боеви глави.
Помеѓу 2018 и 2019 година, беа пријавени три успешни тестови.
– Целта на таа ракета не се борбените трупи на фронтот, туку стратешките цели како што се командните центри, воените бази или објектите за снабдување со енергија – објаснува Џанг, додавајќи дека станува збор за сеопфатно средство за одвраќање.
Според извештаите, „Жуланг-3“ бил лансиран од нуклеарна подморница од класата Џин тип 094.
Долг е 135 метри, има екипаж од 120 морнари и може да остане под вода до 70 дена.
Кинеската морнарица моментално има шест подморници од овој тип.
Џанг не ја исклучува можноста дека е користена модифицирана верзија на подморницата.
Според тинк-тенкот „Иницијатива за нуклеарна закана“ со седиште во Вашингтон, покрај подморниците од класата Џин, Кина управува со 59 нуклеарни подморници.
Нуклеарна одмазда
– Дури и ако сите други воени средства бидат онеспособени, кинеската подморница би останала целосно способна за одмазднички нуклеарен удар – посочува Џанг.
Според него, од меѓународните води, Кина би можела да избере која било точка во Пацификот и оттаму да започне сигурен контрастратешки напад.
Во септември 2024 година, Кина лансираше интерконтинентална балистичка ракета со модел на боева глава од копното кон Јужниот Пацифик.
Потоа проектилот паднал на однапред одредена област во Француска Полинезија.
Ова беше прв тест на интерконтинентална балистичка ракета над меѓународни води на Кина по повеќе од 40 години.
Како и тогаш, Пекинг и овој пат нагласи дека сите соседни земји биле однапред информирани и дека вежбата не била насочена против која било земја или конкретна цел.
Кина сака да го промени балансот на моќ во Пацификот
Кина сака да го промени постојниот поредок во Пацификот.
Силното воено присуство на САД и нивните сојузници на нејзиниот праг го загрижува Пекинг.
ДВ вели дека комунистичката влада во Пекинг сака да се осигури дека е способна да возврати на превентивни воени напади и да одговори со она што го смета за соодветен контранапад.
Во исто време, нуклеарната сила Кина ветува дека нема да започне превентивен нуклеарен напад.
– Кина во моментов ја доведува во прашање регионалната безбедносна архитектура предводена од САД на различни нивоа – напиша во 2024 година Феликс Хајдук, раководител на истражувачката група за Азија во берлинскиот тинк-тенк Германскиот институт за меѓународни и безбедносни прашања (SWP).
Во тоа време, германските вооружени сили учествуваа во воена вежба предводена од САД во Пацификот.
Во текот на пет недели во јули и август 2024 година, 29 земји со 40 воени бродови вежбаа околу американската поморска база во Перл Харбор .
Растечка загриженост
– Нарекувајќи го регионалниот поредок под водство на САД „остаток од Студената војна“ и промовирајќи алтернативен поредок „од Азијци за Азијци“ со Кина на чело, како и преку забрзано зајакнување на Народноослободителната армија, развој на билатерални безбедносни партнерства и милитаризација на големи делови од Јужното Кинеско Море, Пекинг се обидува да ги постигне своите стратешки цели – напиша тогаш Хајдук.
Сепак, загриженоста за безбедноста расте и во Јужниот Пацифик.
– Ракетните сили на Народноослободителната армија на Кина се најефикасното средство на Кина за извршување на удар со долг дострел против Австралија. Во случај на голем регионален конфликт, воените бази низ северна Австралија би биле цел на кинеската војска, изјавија Сем Рогивин и Дејвид Валанс од австралискиот институт Лоуи во студија објавена во јуни 2026 година.
Австралиските истражувачи заклучија дури минатиот месец дека јавно достапните податоци не даваат убедливи докази дека кинеска ракета лансирана од копно би можела да стигне до целата територија на Австралија.
Бидејќи најголемите градови во Австралија се наоѓаат на источниот брег, проценката беше поинаква.
Сепак, по ракетниот тест извршен овој понеделник од подморница во Јужниот Пацифик, ситуацијата се чини дека се променила.
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, на маргините на самитот на Алијансата во турската престолнина Анкара, изјави дека пробното лансирање испратило порака до НАТО.
– Ова е уште еден доказ дека не смееме да бидеме наивни – а не сме – рече Руте.
НАТО е воен сојуз предводен од САД, чиј фокус досега беше Европа .
Можноста за проширување на НАТО кон Азија , на пример со членството на Јапонија, досега се разгледуваше само теоретски.
