Иранската новинска агенција „Мехр“ објави ексклузивни детали од нацрт-меморандумот за разбирање меѓу Техеран и Вашингтон, кој содржи 14 договорени точки насочени кон решавање на долгогодишниот конфликт.
Иако американската страна сè уште официјално не ги потврди овие наводи, документот открива исклучително големи барања од иранската страна, вклучувајќи план за реконструкција на земјата вреден стотици милијарди долари.
Како што објавува новинската агенција ТАСС, станува збор за нацрт-документ кој сè уште е во фаза на предлагање, што значи дека не е конечно усвоен или одобрен, но јасно ги дефинира рамката и условите под кои Техеран е подготвен да преговара.
Воени барања: Итно повлекување на Американците и прекин на огнот
Според објавениот текст од 14 точки, првите и клучни точки се однесуваат на итна стабилизација на воената ситуација на терен и отстранување на американското присуство во близина на иранските граници:
– Итен и траен прекин на огнот на сите фронтови, што експлицитно ја вклучува и територијата на Либан.
– Обврска на САД да не се мешаат во внатрешните работи на Иран и целосно да го почитуваат неговиот суверенитет.
– Целосно укинување на поморската блокада во рок од 30 дена.
– Обврска на САД да ги повлече сите свои воени сили од областите што граничат или го опкружуваат Иран.
– Повторно отворање на стратешки важниот Ормутски теснец во рок од 30 дена, но само под ирански аранжмани и контрола.
Економскиот дел од нацрт-резолуцијата ги носи најекстремните барања што би можеле да бидат главната пречка во Вашингтон. Покрај укинувањето на санкциите врз иранските нафтени и петрохемиски производи, Иран бара огромни финансиски компензации:
САД и нивните сојузници мора да презентираат план за обнова на Иран вреден најмалку 300 милијарди долари, според документот објавен од „Мехр“.
Во документот, исто така, се бара ослободување на 24 милијарди долари замрзнати ирански средства во странство во текот на 60-дневниот преговарачки период. Сепак, Техеран постави услов: половина од таа сума (12 милијарди долари) мора да се одмрзне и да му се стави на располагање на Иран пред воопшто да започнат преговорите.
Нуклеарната програма на маса, ракетниот систем „црвена линија“
Во врска со нуклеарното оружје, преку овој документ, Иран ја потврдува својата посветеност на Договорот за неширење на нуклеарно оружје (NPT) и гарантира дека нема да развива нуклеарно оружје.
Нацрт-договорот предвидува 60-дневен преговарачки период за постигнување конечен договор за нуклеарните прашања и целосно отстранување на сите примарни и секундарни санкции на САД, како и придружните мерки на Советот за безбедност на ОН и МААЕ. Во текот на овие два месеци, САД не треба да распоредуваат дополнителни сили во регионот или да воведуваат нови санкции, а конечниот договор би требало да биде потврден со резолуција на Советот за безбедност на ОН.
Клучно е што Техеран јасно нагласи што може, а што не може да биде тема на разговор. Конечниот договор ќе се фокусира исклучиво на збогатување на ураниум, нуклеарен материјал, олеснување на санкциите и економска реконструкција.
Од друга страна, ракетната програма на Иран, како и поддршката на Иран за регионалните групи на отпор (како што се Хезболах и други фракции), се строго надвор од дневен ред и нема да бидат предмет на преговори.
Иранските медиуми нагласуваат дека ова е сè уште работна верзија и дека процесот на донесување одлуки не е завршен.
