ЕУ се подготвува да ги потврди уште во понеделник условите што ја формираат основата на блокот за заем од 90 милијарди евра за Украина, изјавија двајца претставници на ЕУ за „Политико“ .
Зеленото светло ќе значи дека Киев е еден чекор поблиску до добивање на повеќе од 9 милијарди евра како прва транша од Брисел во средината на јуни за покривање на итните буџетски недостатоци и купување одбранбени беспилотни летала од руските сили.
Планираните исплати се поврзани со заем од 90 милијарди евра што лидерите на ЕУ се согласија да ѝ го дадат на Украина во декември за финансирање на нејзината одбрана од руските трупи по четиригодишна војна.
Киев се соочува со буџетски дефицит од најмалку 135 милијарди евра оваа и следната година и ќе остане без пари во наредните месеци ако не добие дополнителна финансиска поддршка.
Пред да можат да се исплатат тие пари, потребен е „меморандум за разбирање“, во кој ќе бидат утврдени условите поврзани со макрофинансиската помош што ќе дојде од пакет од 90 милијарди евра, кој е загарантиран од буџетот на ЕУ.
Лидерите се согласија во декември да издадат заеднички долг за финансирање на заемот, откако разговорите пропаднаа околу контроверзниот план за користење на замрзнати руски државни средства, од кои повеќето се во Белгија, за зајакнување на финансиите на Украина.
Половина од заемот од 90 милијарди евра ќе биде исплатен оваа година, а остатокот во 2027 година. Европската комисија ќе продолжи да лобира кај Канада, Јапонија, САД и Велика Британија за покривање на остатокот од буџетскиот дефицит на Украина следната недела, кога министрите за финансии од седумте најголеми развиени економии во светот ќе се состанат во Париз, изјави еден од функционерите.
Функционерите, кои имаат директно познавање на плановите и добија дозвола да останат анонимни за слободно да зборуваат за чувствителното прашање, очекуваат извршната власт на ЕУ да го претстави меморандумот во вторник, откако комесарите на ЕУ го одобрија документот еден ден претходно.
Комесарите наскоро повторно ќе се состанат за да дадат конечно одобрение за заемот од 90 милијарди евра, откако Киев и Брисел ќе се договорат за деталите за тоа како да го отплатат долгот преку воени репарации од Москва.
Доколку Кремљ одбие да ги плати тие репарации по завршувањето на војната, лидерите на ЕУ изјавија дека го задржуваат правото да ги користат замрзнатите руски државни средства за да го исплатат заемот – со што би се отпишал долгот што го должи Киев.
Украинскиот парламент ќе мора да ги ратификува договорите пред да можат да се извршат првите плаќања. Украинската влада не беше веднаш достапна за коментар за парламентарниот временски рок и можните предизвици што би можеле да се појават меѓу пратениците.
Доколку сè оди според планот, Брисел прво ќе купи беспилотни летала во вредност од 5,9 милијарди евра следниот месец за да ја зајакне одбраната на Киев. Потоа Комисијата ќе му префрли на Киев 3,2 милијарди евра, кои владата може да ги користи за покривање на буџетските и административните трошоци, вклучително и исплата на платите на војниците.
„Комисијата има за цел да ја изврши првата уплата што е можно порано во вториот квартал од 2026 година“, изјави портпаролот на извршната власт на ЕУ, додавајќи дека првата уплата „ќе го опфати купувањето беспилотни летала од Украина, за Украина“.
И покрај неодамнешниот напредок, претставниците и дипломатите на ЕУ се свесни дека на Киев ќе му требаат повеќе пари следната година. Проценката на буџетскиот дефицит на Украина од 135 милијарди евра се базира на претпоставката дека војната ќе заврши оваа година, што се смета за сè поневеројатно сценарио.
Криза по криза ги оптоварува финансиите на многу влади на ЕУ, кои исто така се обидуваат да ги ограничат трошоците додека се соочуваат со зголемување на цените на горивата поттикнати од тензиите на Блискиот Исток. Прибирањето нови средства за Украина на краток рок би можело да се покаже како проблематично ако главните градови на ЕУ не се подготвени да преземат дополнителен заеднички долг.
Во последните недели, Холандија ја испитуваше поддршката за повторно отворање на дебатата за користење на замрзнатите руски државни средства за поддршка на Киев, пред да удри нова финансиска криза.
„ЕУ, нејзините земји-членки и европските финансиски институции досега обезбедија вкупно 200,6 милијарди евра за Украина. ЕУ е убедливо најголемиот и најстабилен финансиски партнер на Украина“, изјави портпаролот на Комисијата.
