Креатинот е еден од најпопуларните спортски додатоци во светот, кој се користи за подобрување на силата и зголемување на мускулната маса. Сега истражувачите испитуваат дали би можел да има придобивки што одат подалеку од теретана и кревање тегови.
Нов систематски преглед објавен во списанието „ Brain Medicine“ истражуваше дали креатинот може да помогне во ублажување на депресијата преку поддршка на енергетските потреби на мозокот, објавува „ScienceDaily“.
Наодите даваат причина за претпазлив оптимизам, но исто така истакнуваат колку работи остануваат непознати. Додека некои клинички испитувања покажаа значителни подобрувања кај депресивните симптоми, други не покажаа никаква корист, оставајќи ги научниците со интригантно прашање, наместо со јасен одговор.
Наместо да спроведат нов експеримент, истражувачите предводени од Басам Јариус Фарес од Универзитетот во Отава ги анализираа постојните истражувања. Откако ја разгледаа достапната литература, тие идентификуваа шест објавени извештаи што опфаќаат пет рандомизирани контролирани испитувања, во кои учесниците примале или креатин или плацебо, слепи за тоа каков третман примаат.
Студии се спроведени во Јужна Кореја, САД, Бразил, Израел и Индија. Вкупно, на почетокот на испитувањето биле вклучени 238 учесници, од кои 126 примиле креатин, а 112 плацебо. Просечната возраст на учесниците била 36 години, а мнозинството биле жени. Две студии вклучиле само жени.
Четири испитувања се фокусираа на луѓе со големо депресивно растројство, додека едно вклучуваше учесници со биполарно растројство кои беа во депресивна епизода. Бидејќи студиите значително се разликуваа во нивниот дизајн и методи, истражувачите не ги споија податоците во една статистичка анализа. Наместо тоа, тие ја оценија секоја студија поединечно.
Прегледот откри поделена слика.
Две од петте испитувања, обете фокусирани на жени со големо депресивно растројство, открија дека креатинот обезбедува дополнителни придобивки. Во една студија, учесниците кои земале пет грама креатин дневно со антидепресивот есциталопрам доживеале поголемо намалување на депресивните симптоми по осум недели во споредба со оние кои земале есциталопрам со плацебо. Подобрувањето се сметало за големо според конвенционалните статистички стандарди (Cohen’s d од 1,13 на Хамилтоновата скала за оценување на депресијата), а поголем број учесници постигнале ремисија.
Друга студија комбинирала креатин со когнитивно-бихејвиорална терапија. Учесниците кои примале креатин покажале поголемо намалување на депресивните симптоми на стандарден тест во споредба со оние кои примале плацебо третман.
Сепак, преостанатите три испитувања не пронајдоа никаква значајна корист.
Една студија покажа дека ниту пет ниту десет грама креатин дневно не ги подобриле симптомите кај луѓе чија депресија не реагирала на лекови. Друга студија не открила предност во однос на плацебото кај адолесцентки, дури и кога биле тестирани различни дози. Трето испитување, во кое учествувале луѓе со биполарно растројство, исто така не покажало подобрување.
Истражувачите, исто така, забележаа важно безбедносно прашање. Двајца учесници со биполарно растројство кои примале креатин развиле хипоманија или манија, што укажува дека креатинот може да влијае на луѓето различно во зависност од нивната основна состојба.
Идејата дека креатинот може да има ефект врз депресијата се базира на огромните енергетски потреби на мозокот.
Иако креатинот е најпознат по тоа што им помага на мускулите брзо да го регенерираат аденозин трифосфатот (ATP), молекулата што ги напојува клетките, мозокот исто така во голема мера се потпира на овој енергетски систем. Претходни истражувања открија промени во метаболизмот на креатин во мозокот кај луѓе со нарушувања на расположението, што ги наведе научниците да истражат дали нарушувањата во производството на клеточна енергија може да придонесат за депресија.
Креатинот може да влијае и на допаминот и серотонинот, два невротрансмитери кои играат важна улога во регулирањето на расположението и се цел на многу антидепресиви.
Сепак, авторите на прегледот нагласуваат дека овие врски остануваат теоретски. Постоечките студии покажуваат корелации, а не докази, дека променетиот метаболизам на креатин директно предизвикува депресија, а самото нарушување вклучува многу биолошки патишта.
– Сигналот е интересен, но не е пресуда – рече Басам Џериус Фарес, првиот автор на прегледот и студент на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Отава. – Два теста укажуваа во една насока, а три во друга. Тоа не е вид на доказ што ја менува клиничката пракса. Тоа е вид на нешто што ви кажува дека прашањето вреди за понатамошно истражување.
Николас Фабијано, дописен автор и специјализант по психијатрија на Универзитетот во Отава, исто така повика на претпазливост.
– Креатинот се чини дека е безбедна интервенција. Несаканите ефекти што ги откривме беа ограничени на благи гастроинтестинални нарушувања. „Сè уште не можеме со сигурност да кажеме дека креатинот помага при симптоми на депресија или дали наодите се применливи за сите“, рече тој.
Истражувачите нагласуваат дека моменталните докази се премногу ограничени за да ја поддржат рутинската употреба на креатин кај депресија, но дека се потребни понатамошни истражувања.
