Тешкотиите со едноставни задачи како што е користењето на далечинскиот управувач од телевизорот би можеле да бидат ран предупредувачки знак за деменција, велат експертите. Тоа е еден од неколкуте симптоми што укажуваат на когнитивен пад, состојба поврзана со постепено влошување на функцијата на мозокот.
Деменцијата може да предизвика губење на меморијата, промени во однесувањето, па дури и проблеми со мобилноста, и иако најчесто се јавува кај луѓе над 65 години, нејзините симптоми лесно може да се помешаат со вообичаените знаци на стареење.
Стареење или деменција?
Сепак, лекарите нагласуваат дека постојат начини да се направи разлика помеѓу она што се смета за нормално стареење и промените што треба да бидат загрижувачки. Во соопштението од „Alzheimer’s Research UK“ се објаснува: „Сосема е нормално нашата меморија и размислување да се забават како што старееме. Но, кај некои луѓе овие промени можат да почнат да се мешаат во секојдневниот живот. Ова може да биде знак дека се случува нешто повеќе од само стареење.“
Организацијата забележува дека бројни други состојби можат да предизвикаат тешкотии во меморијата и размислувањето, како што се менопаузата, недостатокот на витамини или проблеми со тироидната жлезда.
Не е невообичаено повремено да се појават еден или два симптоми. „Но, ако вие или некој близок до вас ги забележува овие промени почесто, можеби ќе биде корисно да водите едноставен дневник за симптоми“, советува организацијата. „Ако сте загрижени за некој од вашите симптоми, разговарајте со вашиот матичен лекар. Тие можат да направат тестови за да утврдат што ги предизвикува вашите симптоми.“
Кога секојдневните задачи стануваат збунувачки
Меѓу предупредувачките знаци е еден што може да се забележи додека гледате телевизија. Истражувањето на Алцхајмеровата болест во Велика Британија предупредува дека секојдневните задачи може да станат „потешки од вообичаеното“. Ова вклучува ситуации каде што користењето на далечински управувач станува збунувачко.
„Дејствијата што вообичаено ги правите без размислување, како што е користењето на далечински управувач или домашни апарати, одеднаш стануваат збунувачки“, велат од добротворната организација.
Тие исто така ја објаснуваат научната позадина: „Болестите како Алцхајмеровата болест можат да ја забават обработката на информации и способноста на мозокот да следи низа чекори, предизвикувајќи рутинските задачи да траат подолго и повеќе да не работат автоматски.“
Како практичен пример, наведен е проблемот со користење на далечински управувач што го користите без размислување со години.
Оваа информација е поддржана од Националната здравствена служба (NHS) на Велика Британија, која наведува дека „тешкотиите во извршувањето на секојдневните активности“ може да бидат показател за деменција. NHS предупредува дека симптомите можат да започнат благо пред да се влошат „многу постепено“.
„Деменцијата не е природен дел од стареењето. Затоа е важно што поскоро да се консултирате со лекар ако сте загрижени за проблеми со меморијата или други симптоми“, велат од NHS.
Други предупредувачки знаци
Истражувачкиот центар за Алцхајмерова болест во Велика Британија (Alzheimer’s Research UK) истакна и други можни предупредувачки знаци. Тие вклучуваат проблеми со помнењето на неодамнешни настани, како што е заборавање на состанок со пријател само неколку часа откако е закажан, и тешкотии при планирање или решавање на секојдневните проблеми, како што е неможноста да ги платите сметките преку интернет иако тоа го правите со години.
Други знаци вклучуваат тешкотии при наоѓање на вистинските зборови, како на пример кажување „тоа жешко нешто“ наместо „бокал“, и чувство на збунетост во врска со времето или местото, како на пример кога не можете да се сетите на патот до дома откако сте отишле во позната продавница.
Исто така, треба да обрнете внимание на промените во начинот на кој лицето го гледа или толкува просторот, како што е погрешно проценување на висината на скалите. Друг знак може да биде честото оставање работи на погрешно место, како што е наоѓање клучеви во шкафот во бањата без да се сетите како стигнале таму.
Деменцијата може да се укаже и на лоша проценка или ризично донесување одлуки, повлекување од општествените активности бидејќи станало премногу тешко да се следат разговорите и промени во расположението, самодовербата или личноста, како што е невообичаена сомничавост кон луѓето на кои им верувате. Доколку вие или некој што го познавате покажува можни знаци на деменција, важно е да се консултирате со лекар.
