Хроничните воспалителни заболувања како што се артритис, фибромијалгија, лупус и гихт зафаќаат голем број луѓе. Ревматологијата е гранка на медицината што се занимава со овие состојби, со цел намалување на воспалението, хроничната болка и оштетувањето на зглобовите и органите. Многу ревматолози имаат холистички пристап кој вклучува промени во животниот стил покрај медицинските решенија, поради што имаат јасен став за улогата на исхраната во здравјето на нивните пациенти.
Иако антиинфламаторната диета може да помогне во ублажување на некои симптоми, експертите нагласуваат дека не постои магична храна што ќе ги излечи овие болести.
,,Сакам луѓето да разберат едно нешто: 99,9 проценти од времето, ништо што сте јаделе или не сте јаделе не ја предизвикало вашата автоимуна болест“, изјави д-р Аманда Мојер од Универзитетот во Оклахома за HuffPost.
,,Исто така, не постои една специфична храна што ќе ја излечи.“
Исхраната е моќна, но не е магичен пресврт за автоимунитет“, додава Мојер. „Тоа не значи дека храната не е важна, бидејќи влијае на тоа како се чувствувате секојдневно, како делуваат вашите лекови, вашата тежина, здравјето на вашето срце и вашиот долгорочен ризик од компликации. Но, не сакам пациентите да чувствуваат непотребна вина или да бидат обвинети за процес на болест што не го предизвикале со нивниот ручек.“
Маслиновото масло има антиинфламаторно дејство слично на ибупрофенот
Д-р Кам Шоџанија, раководител на одделот за ревматологија во Општата болница во Ванкувер, им советува на своите пациенти екстра девственото маслиново масло да го сметаат за практична антиинфламаторна храна.
„Луѓето се изненадени кога слушаат дека маслиновото масло содржи олеокантал, природно соединение за кое податоците сугерираат дека може да ги намали воспалителните маркери и да ги заштити крвните садови“, рече тој.
„Олеоканталот има антиинфламаторни ефекти слични на ибупрофен. Исто така, постојат нови истражувања за неговите ефекти врз имунолошкиот систем, вклучително и кај воспалителен артритис и лупус.“
Масната риба има докажани ефекти кај автоимуни заболувања
„Омега-3 масните киселини EPA и DHA имаат најсилен доказ за која било поединечна диететска интервенција во ревматологијата“, вели д-р Девон Чарлтон, директор на ревматологијата во Медицинскиот центар на Универзитетот во Питсбург. „Препорачувам јадење масна риба како лосос, скуша, сардини и инчуни двапати неделно.“
Тој наведе студија на речиси 26.000 учесници која покажа дека оние кои земале 1 грам EPA и DHA дневно имале намалување од 15 до 18 проценти на потврдени и веројатни автоимуни заболувања. „Ефектот станувал посилен колку подолго траела суплементацијата и траел две години откако учесниците престанале да ги земаат суплементите“, објасни тој.
Зголемениот внес на влакна може да помогне во борбата против воспалението
д-р Мика Ју, специјалист по ревматологија, интерна, интегративна и таканаречена медицина на начин на живот, ги охрабрува своите пациенти да го зголемат внесот на растителни влакна.
„Влакната помагаат во намалувањето на општото воспаление и можат да помогнат во намалувањето на воспалението на зглобовите“, рече тој.
„Покрај тоа, луѓето кои јадат повеќе растителни влакна покажаа помала телесна тежина, што може да ги ублажи симптомите на болеста.“ Ју ги охрабрува пациентите да внесуваат растителни влакна од природни извори како грав, овошје, зеленчук и друга интегрална храна, наместо додатоци во исхраната.
Ферментираната храна ја поддржува имунолошката сила на цревата
Д-р Јун Ќу, ревматолог и доцент во „Емори Хелткер“, е голем поборник за зелка бидејќи содржи антиинфламаторно соединение сулфорафан. „Долго време се држи во фрижидер“, забележува таа како практична предност. Уште подолготрајни, а можеби и покорисни, може да бидат ферментираните намирници како кимчи или кисела зелка. „Препорачувам консумирање ферментирана храна за да го поддржите вашиот цревен микробиом“, рече Ќу.
Бидејќи 80 проценти од нашиот имунолошки систем се наоѓа во цревата, цревниот микробиом е клучен за регулирање на имунолошките одговори. Студиите покажаа дека исхраната богата со ферментирана храна ја зголемува разновидноста на микробиомот и ги намалува маркерите на воспаление, вклучувајќи ги и оние директно вклучени во автоимуните процеси. Во намалувањето на воспалението, се покажа дека исхраната базирана на ферментирана храна е поефикасна од исхраната богата со растителни влакна.
Јаткастите плодови можат да го смират воспалението
„Ако требаше да одберам една храна што ќе ја ставам на списокот за купување на секој пациент со ревматологија, тоа би била голема кеса со благо зачинети јаткасти плодови, како бадеми“, рече д-р Мојер.
„Тие се лесни за грицкање, обезбедуваат протеини, влакна и здрави масти и совршено се вклопуваат во исхраната што помага во смирување на воспалението“, објасни таа.
„На практично ниво, сакам одржливи, а не казнувачки промени. Јас самата грицкам јаткасти плодови, особено бадеми, и често пробувам нов вкус кога одам во продавница, под услов да не се „натриумски бомби“.“
Она што го јадете е само дел од вашата здравствена приказна.
Д-р Чарлтон често ги потсетува своите пациенти дека исхраната е дополнителна, а не примарна терапија.
„Доколку земате метотрексат, варфарин или други лекови, разговарајте за сите значајни промени во исхраната со вашиот ревматолог“, предупредува тој.
,,Пациентите кои престануваат да земаат антиревматски лекови или биолошки лекови кои ја модифицираат болеста во корист на диететски интервенции ризикуваат неповратно оштетување на зглобовите, зафаќање на органите, па дури и смрт.“
„Никој не треба да го заменува метотрексатот за „чаша“ маслиново масло“, се согласи д-р Шојанија. „Идеалната комбинација е медицина базирана на докази со медитеранска исхрана, по можност дизајнирана со регистриран диететичар за да одговара на вашата култура, буџет и реален живот.“
Конечно, д-р Мојер вели дека е важно да се има предвид целосната слика: „Мојот последен совет е да се опуштите, да се фокусирате на интегрална храна, претежно растителна, со посни протеини и здрави масти и да бидете внимателни со скапите додатоци во исхраната. А кога ќе изедете топка сладолед или парче торта за роденден, уживајте во неа. Потоа вратете се на вашиот вообичаен начин на исхрана, бидејќи тоа е она што навистина е важно.“
