Музите на големите уметници биле нивен извор на инспирација, а за големиот Пабло Пикасо тоа била Дора Мар, односно Теодора Марковиќ . Теодора пораснала во Франција и била ќерка на познатиот југословенски архитект Јосип Марковиќ.
Таа имаше нож меѓу прстите кога се сретнаа
Првата средба меѓу Дора Мар и Пабло Пикасо во 1936 година стана легенда. Се вели дека Дора Мар, тогаш 29-годишна девојка, седела сама во кафулето „Ду маго“ и забодела нож меѓу прстите на масата . Години подоцна, овој настан бил детално опишан од друга љубовница и модел на Пикасо, Франсоаз Жило, во парискиот весник Фигаро:
„Дора Мар носеше црни ракавици со ситни розчиња. Ги соблече ракавиците и зеде долг остар нож, кој го забоде во масата со раширените прсти. Одвреме-навреме ќе промашеше за дел од милиметар и раката ќе ѝ беше покриена со крв. Пикасо беше фасциниран. Ја замоли Дора да му ги даде ракавиците и ги чуваше под стакло.“
Бурна љубов
Инцидентот со ножот како да претскажуваше дека врската меѓу Дора и Пикасо ќе биде сè друго освен мирна. Уметникот, речиси 30 години постар од уметникот, во тој момент веќе имал безброј љубовни авантури зад себе, неуспешен брак со балерината Олга Хохлова и врска со својот модел, прекрасната Марија Тереза Валтер.
Борба меѓу двајца љубовници
Аферата меѓу Дора Мар и Пикасо започнала речиси веднаш по нивната средба. Сликарот пронашол нова муза и не го криел својот ентузијазам за новата убавина во својот свет. Беше неизбежно двајцата љубовници да се сретнат. Тоа се случило токму во студиото на Пикасо. Како што се очекуваше, биле изговорени остри зборови, имало и шлаканици, а Дора и Марија буквално се скарале на крајот. Сликарот уживал во тоа.
„Нека победи подобриот“, рече тој.
Таа „подобра“, барем во тој конфликт, беше Дора. По тепачката, таа се пресели во станот на Пикасо. Марија Тереза мораше да се исели, ја зеде со себе и ќерката Маја, која ја имаше со Пикасо. Конфликтот меѓу двете жени го овековечи Пикасо во сликата „Борба во кафез“, каде што прикажа два гулаба – црниот, кој ја претставуваше Дора Мар, ја клукаше и ја победуваше белата птица, која ја симболизираше Марија Тереза.
Создавањето на „Герника“
Во 1937 година, Пикасо ја насликал „Герника“, неговото најпознато дело. Дора е единствената фотографка која го снимила создавањето на оваа слика од почеток до крај, па дури и самата насликала мал дел од композицијата. Како некогаш Марија Тереза, и Дора Мар морала да се помири со фактот дека Пикасо пронашла нова , помлада жена која го шармирала. Ја оставил за 40 години помладата сликарка Франсоаз Жило.
Доживеа нервен слом
Тоа било во 1943 година, иако нивната врска траела повремено до 1945 година. Оставена зад себе, Дора доживеала нервен слом и не се опоравувала долго време . Наводно, психијатарот кој ја лекувал, исто така, пробал третмани со електрошокови, иако тие веќе биле забранети во тоа време. Пикасо ѝ купил куќа, каде што живеела целосно изолирана, сама и далеку од сè земно, опкружена со предмети што ѝ ги дал нејзиниот сакан партнер и спомени за него. Зборувајќи за портретот на Дора Мар, Пикасо открил:
„Со години ја сликав како мачена, не од садизам, без никакво задоволство во тоа, туку од послушност кон визија што ми се наметна.“
Дури по смртта на Дора Мар во 1997 година беше откриено дека уметницата продолжила да создава во одреден момент откако раскинала со Пикасо. Во годините што следеа, нејзините слики и фотографии на аукции достигнаа огромна вредност . За време на нејзиниот живот, уметницата не ги изложуваше јавно.
