Зачинетата храна може да помогне во зачувувањето на когнитивните функции, бобинките ја подобруваат меморијата, а додатоците во исхраната можат да помогнат во зачувувањето на функцијата на мозокот. Ако сте наишле на тврдења за „храна за мозокот“ која наводно има магични својства, не сте сами – интернетот и социјалните медиуми се полни со такви совети. Но, дали одредена храна или диети навистина можат да спречат деменција?
Деменцијата е една од водечките причини за смрт во светот, но истражувањата покажуваат дека до 40 проценти од случаите можат да се спречат со едноставни промени во животниот стил. Иако не постои „чудотворна“ диета против Алцхајмеровата болест , студиите јасно покажуваат дека правилната исхрана може да го намали ризикот од когнитивен пад.
Состојби како што се висок крвен притисок, срцеви заболувања, дијабетес и дебелина, од кои страдаат многу луѓе, значително ја зголемуваат веројатноста за развој на деменција. Добрата вест е дека не мора да ги менувате сите ваши навики преку ноќ. Постепеното елиминирање или намалување на одредени видови храна може да има големи долгорочни придобивки.
Газирани пијалоци: Засладените газирани пијалоци долго време имаат лоша репутација за дебелина и оштетување на забите, а сè повеќе истражувања ги поврзуваат со поголем ризик од деменција.
Д-р Оливер Шенон од Универзитетот во Њукасл објаснува: „Луѓето кои пијат два или повеќе шеќерни пијалоци дневно имаат 34% поголем ризик од развој на деменција“.
Причината се ненадејните скокови на шеќер и инсулин , зголемувањето на телесната тежина и метаболичките нарушувања – сите тие можат да го оштетат мозокот. Дури и чајот или кафето можат да спаѓаат во ризичната категорија ако содржат многу додаден шеќер. Студија на речиси 13.000 возрасни лица покажа дека дури и една лименка диетален газиран пијалок дневно може да го забрза стареењето на мозокот за еквивалент на 1,6 години.
Преработено и „лажно“ месо: сланина , колбаси, салама, паштети – сето ова го зголемува ризикот од когнитивен пад. Причината е високата содржина на нитрати, сол и масти, како и создавањето на потенцијално штетни соединенија во телото.
Интересно е што веганските замени не се секогаш подобри – многу вегански бургери и колбаси се високо преработени производи со многу адитиви, сол и шеќер. Експертите советуваат почесто да се избира риба, живина и мешунки.
Слатки и храна со висока содржина на шеќер: чоколадо , печива, слатки – покрај тоа што придонесуваат за прекумерна тежина, тие предизвикуваат постојани осцилации на шеќерот во крвта, што поттикнува воспаление и ги оштетува крвните садови во мозокот.
Нутриционистката Ким Пирсон истакнува дека некои истражувачи сега ја нарекуваат Алцхајмеровата болест „дијабетес тип 3“ – токму поради нејзината силна поврзаност со лошата контрола на шеќерот во крвта .
Студија на Џонс Хопкинс покажа дека луѓето кои развиваат дијабетес во средна возраст имаат значително поголем ризик од когнитивен пад подоцна во животот. Препорачаниот максимум за возрасни е шест лажички шеќер дневно.
Иако не постои магична храна против деменција, исхраната и животните навики имаат огромно влијание. Намалувањето на внесот на газирани пијалоци, преработено месо и шеќер може да го заштити мозокот на долг рок, како и срцето. Не станува збор за совршенство, туку за мали, конзистентни промени што прават разлика на долг рок, објавува „ Вечерњи лист“ .
