Научниците го открија потеклото на мистериозен радио сигнал од вселената кој се вклучува и исклучува на секои осум минути.
Користејќи моќен радиотелескоп, истражувачите од Универзитетот Куртин ги поврзаа овие редовни импулси со необичен пар ѕвезди оддалечени повеќе од 10.000 светлосни години од Земјата .
Овој систем, наречен GPM J071507-114153, се состои од мртва ѕвезда, позната како бело џуџе, и спектрална ѕвезда од типот G многу слична на нашето Сонце.
Овој објект што емитува редовни блесоци припаѓа на класа на небесни тела познати како долгопериодични транзиенти, кои произведуваат радио импулси што се вклучуваат и исклучуваат во редовни интервали од минути или часови .
Откако беше откриен првиот таков објект во 2021 година, научниците пронајдоа само десетина долгопериодични транзиенти и сè уште се обидуваат да го разберат нивното потекло.
Откритието на истражувачите претставува прв пат радио импулси да бидат снимени како емитирани од бело џуџе што орбитира околу ѕвезда слична на Сонцето.
Астрономите претходно детектираа трепкачки радио сигнали од ѕвездени системи што содржат бели џуџиња, но никогаш не беше јасно која од двете ѕвезди е одговорна за емитирање на импулсите .
Водечкиот автор на студијата, д-р Сем МекСвини, нарачател на научникот за радиотелескопот Square Kilometer Array Observatory, вели:
„Ова е прв пат пулсациите да бидат доволно јасно снимени за да можеме да го видиме белото џуџе како се движи во својата орбита околу ѕвездата-придружник. Значи, знаеме дека пулсациите доаѓаат од областа во близина на белото џуџе, а можеби дури и од самото бело џуџе“, рече Сем.
Долгопериодичните транзиенти се меѓу најнеобичните феномени снимени од радиотелескопите во вселената.
Тие се појавуваат како екстремно моќни и невообичаено насочени експлозии на радио бранови и рендгенски зраци, честопати потекнуваат од многу далечни делови од вселената.
Кога првпат биле откриени, нивната регуларност ги навела некои да шпекулираат дека можеби претставуваат обид за комуникација од страна на вонземска интелигенција .
Сепак, астрономите сега веруваат дека овие блесоци на енергија потекнуваат од брзо ротирачките јадра на мртвите ѕвезди.
Коавторката на студијата, д-р Наташа Харли-Вокер, вонреден професор на Институтот за радиоастрономија „Кертин“, изјави за „Дејли меил“:
„Нашата најдобра претпоставка е дека белото џуџе има силно магнетно поле, додека неговата ѕвезда-придружник постојано му испорачува наелектризирани честички преку ѕвездениот ветер. Кога овие честички ќе се сретнат со магнетосферата на белото џуџе, тие се забрзуваат и ги создаваат импулсите што ги гледаме. Тоа е донекаде слично на начинот на кој сончевиот ветер комуницира со магнетното поле на Земјата и ја создава аурората “, обвинува Наташа.
Додека се вртат, овие ѕвезди емитираат зрак зрачење што се шири низ Земјата како светлината на далечен светилник, создавајќи карактеристични редовни блесоци.
Најбрзиот објект откриен досега емитува блесок еднаш на секои 421 секунда, додека најбавниот емитува пулс од 30 секунди на секои 2,9 часа.
Во студијата, објавена во научното списание „Nature Astronomy“, истражувачите го користеле огромниот радиотелескоп „Murchison Widefield Array“ за да го скенираат целиот Млечен Пат, во делот видлив од Австралија, за да ги пронајдат овие објекти што емитуваат редовни блесоци.
Кога ги забележале карактеристичните импулси на објектот GPM J071507-114153, тие го продолжиле своето истражување со дополнителни радио набљудувања и набљудувања во видливиот дел од спектарот со цел прецизно да ја одредат неговата позиција и да утврдат за каков вид ѕвезда станува збор.
За прв пат, на овој начин е утврдено дека радио брановите потекнуваат од бело џуџе – густото јадро што останува по смртта на ѕвездата, орбитирајќи околу светла ѕвезда многу слична на нашето Сонце.
Ова откритие беше крајно неочекувано бидејќи радиопулсарите, познати извори на трепкачки радио сигнали, речиси секогаш претставуваат неутронски ѕвезди, односно екстремно густи јадра што остануваат по смртта на масивните ѕвезди.
Иако белите џуџиња се многу почести, само мал број од нив се познати по тоа што произведуваат импулси и, досега, ниту едно изолирано бело џуџе не е регистрирано како извор на такво зрачење.
Сепак, тоа не беше единствената необична карактеристика на овој бизарен ѕвезден систем .
„Ѕвездата-придружник е слична на Сонцето, што не мислевме дека е можно, а белото џуџе прави една револуција за само 7,9 минути, што е екстремно брзо за објект од негова големина“, вели професорката Харли-Вокер.
Уште поневеројатно, научниците беа во можност да регистрираат суптилни промени предизвикани од активноста на површината на ѕвездата-придружник.
Професорката Харли-Вокер објаснува:
„ Импулсите дејствуваат како фенерче кое ја осветлува атмосферата на ѕвездата-придружник. Кога белото џуџе е на спротивната страна од својата орбита, во однос на нас, радио брановите мора да поминат низ надворешната атмосфера на ѕвездата, т.е. нејзината корона, пред да стигнат до Земјата. Магнетните полиња во таа плазма ја менуваат поларизацијата на радио брановите и можеме да видиме како тој сигнал се менува многу брзо за време на движењето на ѕвездите околу орбитата“, објаснува Харли-Вокер.
Анализирајќи ги овие промени, истражувачите забележале сигнали за кои веруваат дека се резултат на феномен познат како ѕвездена истакнатост – голема јамка од плазма што еруптира од површината на ѕвездата.
