На овој ден во 1918 година, по директна наредба на Ленин и Свердлов, ноќта на 17 јули, Царското семејство беше погубено.
Николај Втори Романов, неговата сопруга Александра, царевич Алексеј, царицата Олга, Татјана, Марија и Анастасија, како и слугите кои им останале верни, биле убиени. Големата војвотка Анастасија била само ранета.
„Долгот со кој Русија му го задолжи на српскиот народ во 1914 година е толку голем што ниту векови ниту генерации не можат да го вратат. Рускиот цар Николај II и рускиот народ, откако влегоа во војната за одбрана на Србија неподготвени, не можеа а да не знаат дека ќе умрат. Можеме ли некогаш да заборавиме дека рускиот цар со своите деца и милиони свои браќа отиде во смрт за правдата на српскиот народ?“, рече светиот епископ Николај Српски за жртвата што последниот руски цар ја направи за Србите и Србија.
Николај Втори Александрович е роден на 19 мај 1868 година, како син на царот Александар Трети и царицата Марија Фјодоровна. Тој владеел во тешките денови на револуции и бунтови. По поразот во војната со Јапонија во 1904-1905 година, избувнала револуција.
Бројни банди што им ветуваа на луѓето рај на земјата ги нападнаа самите темели на Русија, пред сè институциите на монархијата. Премиерот Петар Столипин, способен и храбар човек, го врати редот во Империјата и започна голема аграрна реформа – распределба на земјата на селаните – но беше убиен во Киевската опера во 1911 година.
Првата светска војна и заштитата на Србија
За разлика од некои од неговите претходници, царот Николај II инсистирал на создавање голема и обединета српска држава. Поради ова, бил омразен меѓу неговите австриски и германски современици кои имале различни планови со Србите. Зборовите на министерот за надворешни работи Сергеј Сазонов, кој во пролетта 1915 година им ги пренел зборовите на рускиот цар на нашите дипломати, сведочат за неговите српскофилски ставови:
„Нема да ме обвинувате, господа, дека сум пред сè Русин и дека интересите на Русија ми се најблиски, но ве уверувам дека после тоа сум Србин и дека интересите на српскиот народ ми се најблиски… Заслугите на Србија ќе бидат стократно наградени. По војната, таа ќе биде неколку пати поголема отколку што е денес! Дали некој некогаш се посомневал дека Босна и Херцеговина не е српска земја? Затоа војната не може да заврши без тие да формираат целина со Србија. Црна Гора отсекогаш била едно со неа, затоа, кога ќе заврши војната, ќе се обедини со Србија во неразделна целина. Србија бараше излез на море, а ќе го добие преку широката железница во Далмација, со стариот Сплит.“
Пријателство со Србите
Николај Втори го покажал своето пријателство со Србите дури и по 28 јуни 1914 година. Ултиматумот на Австро-Унгарија веќе бил на маса, пропагандата против нашето мало кралство работела со полна брзина во Виена. Русија, по личен налог на царот, одлучила да влезе во војната против Австро-Унгарија доколку има напад врз Србија. Николај Втори инсистирал на одбрана на Србија, иако неговите воени советници го предупредиле дека Русија не е подготвена и не може воено да се спротивстави на Германија. Тој не обрнал внимание на нивните бројни предупредувања дека тоа може да резултира со катастрофа, според книгата „Голгота на Христова Русија“ објавена од „Светигора“.
За време на војната, Русија испратила големи количини муниција, медицинска помош, храна и волонтери, но исто така вршела притисок врз сојузниците на Антантата да им помогнат на српската и црногорската армија во нивната одбрана. Рускиот цар е директно одговорен за опстанокот на српската армија за време на нејзиното повлекување низ Албанија. Додека нашите исцрпени и замрзнати војници пристигнувале на јадранскиот брег, францускиот печат пишувал дека нема смисла да се транспортираат луѓе кои веќе биле практично мртви.
Ултиматум до сојузниците
Сеќавањето на тие настани останува познатото ултиматумско писмо што рускиот цар им го испратил на сојузниците. Во писмото, тој се заканил дека Русија ќе се повлече од војната и ќе потпише посебен мир со Германија доколку сојузниците, пред сè Италија и Франција, не ги испратат своите бродови и не ги транспортираат српските војници на безбедно. Енергичното и кратко писмо на Николај II гласело:
Доколку српската војска не биде веднаш ослободена од Албанија, Русија го раскинува сојузот со Антантата и склучува посебен мир со Германија.
Иако царот Николај имал одлични односи со австриските и германските дворови и бил личен пријател на кајзерот Вилхелм, тој сметал дека е негова должност да ги заштити своите помали браќа, дури и по цена на најголемите лични загуби. Иако многумина го предупредувале за недоволната подготвеност на руската војска за борба, тој верувал дека Господ ќе им помогне на православните.
Штом започнале конфликтите, неговата сопруга и ќерките, како сестри на милосрдие, почнале да се грижат за ранетите во болниците; бидејќи го поминале курсот и ја стекнале потребната пракса, помагале дури и во најтешките операции. Иако била Германка, царицата Александра со сето срце чувствувала дека е православна Русинка, а нејзините ќерки покажале голема жртва во тие денови.
Во 1917 година, искористувајќи го бунтот во Петроград, група предавници – политичари и генерали – го убедиле царот Николај II дека цела Русија го моли да абдицира. За да избегне граѓанска војна, царот абдицирал – прво во корист на својот син Алексеј, а потоа во корист на својот брат Михаил.
Апсење и абдикација
Сепак, таканаречените февруарски револуционери, предводени од западниот платеник Александар Керенски, имале за цел да ја укинат самата институција на монархијата. Царот, кој рекол дека е подготвен да се откаже не само од круната, туку и од својот живот за доброто на својот народ, бил уапсен со целото негово семејство и привремено сместен во Царско Село.
На денот на неговата абдикација, 17 март 1917 година, во селото Коломенское во близина на Москва, се појави чудотворна икона на Пресвета Богородица Державна, која во рацете ги држеше знаците на царското достоинство – жезол (жезол) и держава (сфера што означува царски авторитет). Мачеништвото на последните Романови започна во заробеништво. Керенски ја обвини царицата Александра дека е германски шпион. И покрај пристрасната истрага, царицата се докажа како целосно невина и целосно лојална на својата нова Татковина. Ова не ги спречи војниците – стражари на Романови да му се потсмеваат на царот, покажувајќи му дека сега е „обичен граѓанин“ кој има „исти права како и другите“.
Ленин пристигнал во Русија во април 1917 година. Испратен од Германците, кои го опремиле со пари и инструкции за соборување на руската држава, во октомври тој извршил државен удар со кој тој и болшевиците се доведоа на власт. Керенски избегал од Русија, оставајќи ги Романови во комунистички раце. Царското семејство било одведено во зафрлените води на Русија, само за да се спречи нивното ослободување. Во тоа време, „сојузничкиот“ Запад му го свртел грбот на Николај Втори.
Кајзерот Вилхелм се обидел да ги убеди болшевиците да ги ослободат Романови, но кога царицата Александра слушнала дека Вилхелм го нуди тоа затоа што е Германка, таа решително ја одбила неговата помош, велејќи дека повеќе би умрела отколку да прифати помош од непријателот на Русија, нејзината нова татковина.
По Тоболск, каде што биле сместени извесно време, царското семејство било однесено во Екатеринбург, според изданието „Светигорина“.
Крвава гозба под закрилата на ноќта
По директна наредба на Ленин и Свердлов, ноќта на 17 јули, Царското семејство беше застрелано: Николај Втори Романов, неговата сопруга Александра, царевич Алексеј, цариците Олга, Татјана, Марија и Анастасија, како и слугите кои им останаа верни: докторот Боткин, слугинката Демидова, лакејот Труп и слугата Харитонов.
Пукањето го вршеле странци. Јаков Јуровски, Евреин, претходно им го одзел оружјето на сите Руси или ги испратил на други должности. Болшевиците безмилосно пукале од своите револвери. Големата војвотка Анастасија била само ранета. Тие брутално ја довршиле со бајонети.
Кога завршила оваа крвава гозба, телата биле запалени и фрлени во јамата Ганин, а потоа врз нив била истурена вар за да се прикријат трагите од злосторството. Убијците им ја соопштиле веста на Ленин и Свердлов. Болшевиците подоцна објавиле дека, поради „контрареволуционерна активност“, само царот Николај II бил убиен, но вистината брзо се проширила.
Кога белите трупи, кои се бореле против болшевичките орди, влегле во Екатеринбург и го ослободиле, трагите од злосторството биле сè уште свежи. На приземјето од домот на Ипати, во просторијата каде што е извршено убиството, биле пронајдени симболи на црна магија напишани со царска крв, што укажува на фактот дека убиството имало ритуален карактер, рече тој.
Што се однесува до убијците, тие ја доживеале својата казна додека сè уште биле на земјата. Свердлов бил отруен шест месеци по убиството на Романов, а Ленин починал во агонија на сифилитичко лудило.
Поради нивната голема побожност и чесност, како и поради нивната христијанска жртва за доброто на рускиот народ, Руската задгранична црква ги канонизираше Царските маченици во 1981 година, а 19 години подоцна, на 20 август 2000 година, „поради остварувањето на тој подвиг на царското семејство“, комисијата на Московската патријаршија едногласно ја одобри канонизацијата.
Калуѓерките ја малтерисаа фреската на Светиот Цар од комунистите со вар
Николај Втори, без оглед на неговата докажана љубов и несебична помош, беше целосно заборавен во Србија.
На 100-годишнината од Првата светска војна, кон крајот на 2014 година, во Белград, во знак на благодарност, во центарот на Белград на улицата „Кралја Милана“ беше подигнат споменик на царот Николај Втори.
На Новите гробишта во Белград се наоѓа споменик на „Руска слава“, кој, меѓу другото, е посветен на „царот Николај Втори и два милиони руски војници кои загинаа во Големата војна“, и кој се смета за еден од првите, ако не и првиот споменик подигнат на царот било каде во светот, пишува Никола Танасиќ за „Сербијан тајмс“.
Во храмот на Свети Александар Невски во Белград има две плочи со посвета – едната на која пишува „Петар Велики, Цар Ослободител“, а другата на која пишува „Николо Втори, Цар Маченик“.
Можеби најинтересната приказна за трагите на последниот цар во Србија е необичниот случај со царската фреска во манастирот Жича. Имено, во тогашната црква Светосава (изградена во 1935 година под покровителство на владиката Николај), по земјотресот во Краљево во 2010 година, се срушил дрвен ѕид, зад кој е пронајдена фреска на Николај Втори, насликана од истакнатиот руски иконописец од белата емиграција, баронот Николај Мајендорф.
Откако комунистите дојдоа на власт, калуѓерките ја покриле фреската од страв дека новите власти би можеле да ја оштетат црквата поради неа, и таа останала речиси заборавена сè додека не ја открил земјотрес, по што наскоро станала место за поклонение како „прва икона на Свети Никола“ и голема атракција за Русите што ја посетувале Србија, вели Танасиќ.
