За многу луѓе, путерот на топол леб е неопходен дел од појадокот, но што се случува ако го јадеме секој ден? Одговорот зависи првенствено од количината и остатокот од нашата исхрана. Малку путер не е проблем за повеќето здрави луѓе, но поголемите количини можат значително да го зголемат внесот на заситени масти и калории.
Путерот е богат со масти и многу калоричен.
Путерот содржи најмалку 80 проценти млечна маст, а 100 грама има околу 700 калории. Значителен дел од неговите масти се состојат од заситени масни киселини.
Исто така, содржи витамини растворливи во масти, првенствено витамин А, и помали количини на други витамини, но не треба да се смета за важен извор на микронутриенти. Истите хранливи материи можеме да ги добиеме од голем број други видови храна.
Што ако го јадеме секој ден?
Јадењето путер секој ден не значи дека ќе се случи нешто лошо. Клучот е во количината. Проблеми можат да се појават ако големи количини путер станат редовен дел од вашата исхрана. Ова го зголемува внесот на калории и заситени масти, чие прекумерно консумирање може да ги зголеми нивоата на ЛДЛ холестерол.
Германското здружение за исхрана препорачува заситените масни киселини да не сочинуваат повеќе од десет проценти од вкупниот дневен внес на енергија. Се препорачува дел од заситените масти да се заменат со незаситени масти, особено оние од растителни извори.
Во големата студија биле следени повеќе од 200.000 луѓе
Голема студија објавена во списанието JAMA Internal Medicine во 2025 година, исто така, даде интересни резултати. Научниците анализирале податоци од повеќе од 200.000 возрасни лица кои биле следени повеќе од 30 години.
Поголемиот внес на путер бил поврзан со поголем ризик од смртност од сите причини, додека поголемиот внес на растително масло бил поврзан со помал ризик. Од особен интерес била проценката дека замената на десет грама путер дневно со иста количина растително масло била поврзана со 17 проценти помал ризик од смртност од сите причини.
Но, постои важна разлика: Резултатите не значат дека путерот директно ќе го скрати нечиј живот, ниту дека замената на десет грама автоматски ќе го намали нивниот личен ризик за 17 проценти. Ова е опсервациско истражување кое покажува поврзаност, а не доказ за причинско-последична врска.
Маслиновото масло и маслото од репка се подобар избор за секојдневна употреба
Ако сакате да го намалите внесот на заситени масти, можете да замените дел од путерот со маслиново масло, масло од репка или други растителни масла богати со незаситени масни киселини.
Ова не значи дека путерот мора целосно да исчезне од фрижидерот. Постои разлика помеѓу тенок слој путер на лебот и големите количини што се користат секојдневно за премачкување, готвење и печење.
Дали треба целосно да престанете да јадете путер?
За повеќето луѓе – не. Путерот не е ниту „отров“ што треба да се елиминира од исхраната, ниту храна што треба да ја јадеме поради неговите наводни здравствени придобивки.
Повремени или умерени количини можат да бидат дел од балансирана исхрана, додека за здравјето на срцето и крвните садови е корисно повеќето масти во исхраната да доаѓаат од извори богати со незаситени масни киселини.
Со други зборови, тенок слој путер на лебот секој ден не е исто што и исхрана богата со заситени масти. Кај путерот, количината е поважна од тоа дали го јадете секој ден.
