Ерменскиот премиер Никол Пашинјан го отфрли повикот од Москва за одржување итен референдум за напуштање на Евроазиската економска унија (ЕАЕУ), предводена од Русија, со цел пристапување кон Европската унија.
Одбивањето од Пашинјан дојде во понеделник, кога се јави рускиот претседател Владимир Путин, очигледно за да му честита среќен роденден.
„Неразумното“ барање, како што го нарече ерменскиот лидер, дојде во услови на брза ескалација на економскиот и дипломатскиот притисок од Кремљ, бидејќи неговиот традиционален сојузник сè повеќе гледа кон Западот.
Тензиите ескалираа на самитот на ЕАЕУ во Казахстан на 29 мај, кога Путин и другите членки на блокот, Белорусија, Казахстан и Киргистан, издадоа заедничка изјава во која ја повикуваат Ерменија да одржи референдум за приклучување кон ЕУ „што е можно поскоро“.
Членството и во ЕУ и во ЕАЕУ е невозможно, инсистира рускиот лидер.
Путин, исто така, се чинеше дека упати „прикриена закана“, предупредувајќи ја Ерменија да не ги следи своите западни амбиции и истакнувајќи дека „украинското сценарио“ започнало со аспирациите на Киев за членство во ЕУ.
Во видео обраќање емитувано на социјалните мрежи, Пашинјан изјави дека владата во главниот град Ереван ќе продолжи да работи во рамките на ЕАЕУ сè додека изборот меѓу двата блока „не стане неизбежен“, истакнувајќи дека секој референдум пред Ерменија официјално да аплицира за статус на кандидат за ЕУ останува чисто теоретски.
И Кремљ и Ереван соопштија дека Путин го повикал Пашинјан за да разговараат за исходот од самитот и да му посакаат среќен роденден.
Сепак, Русија значително го зголеми притисокот врз Ерменија пред парламентарните избори во кавкаската земја на 7 јуни.
Во текот на викендот, Москва го повика својот амбасадор во Ерменија на консултации.
Во понеделник, рускиот орган за надзор на земјоделството го суспендираше увозот на риба и морски плодови од Ерменија, наведувајќи здравствени прекршувања.
Ембаргото погодува витален сектор кој испраќа 30 проценти од својот извоз во Русија и доаѓа по трговските забрани за ерменски производи, цвеќе, минерална вода и алкохол – честа тактика што ја користи Москва, незадоволна од поранешните колонии.
Европската унија во понеделник ја обвини Москва дека се обидува да ја оштети економијата на Ерменија за да влијае на исходот од претстојните избори.
Долгогодишен сојузник со Русија, поранешната советска република ги диверзифицираше своите партнерства откако нејзиниот сосед не успеа да интервенира за време на воената офанзива на Азербејџан во Нагорно-Карабах во 2023 година, што предизвика Ерменија да ја изгуби контролата врз територијата околу која страните се судрија со децении.
Овој процес се забрза откако Москва ја нападна соседна Украина во февруари 2022 година.
Од друга страна, Ереван значително ги продлабочи своите европски врски, организирајќи го својот прв официјален самит на ЕУ минатиот месец, заедно со поширок европски состанок на кој присуствуваше украинскиот претседател Володимир Зеленски.Ерменија, исто така, беше домаќин на францускиот претседател Емануел Макрон во државна посета на висок профил, што предизвика остри критики од Кремљ откако се појави видео на кое се гледа како Макрон пее додека Пашинјан свири тапани.
