Мислите дека имате време до старост за да почнете да се грижите за вашиот мозок? Науката вели поинаку – сивите минути почнуваат да се одбројуваат веќе во вашите триесетти години.
Мозокот , исто како и целото наше тело, неумоливо старее. Во него има сè помалку здрави клетки, сè додека на крајот овој орган не почне да се намалува. Тоа почнува да се случува побрзо отколку што ни се чини – веќе на 30-годишна возраст. По 40-тата година, веќе јасно можеме да ги почувствуваме последиците.
Сепак, не сме беспомошни. Можеме да го направиме мозокот поотпорен на процесот на стареење , а со тоа и на Алцхајмеровата и Паркинсоновата болест. Како да го постигнеме ова?
Научниците штотуку открија метод кој е неверојатно едноставен, пријатен за повеќето луѓе и трае само шест минути.
Вака старее вашиот мозок – последиците се веќе видливи по четириесеттите години
Многумина ќе бидат изненадени од фактот дека, од невролошка гледна точка, мозокот го достигнува врвот на своите способности околу 20-тата година. По четириесеттата година, обично забележуваме дека меморијата , вниманието, способноста за учење и концентрацијата (т.н. когнитивни процеси) повеќе не се она што беа порано. Што всушност се случува?
Нашиот мозок полека ги губи здравите клетки, а врските меѓу нив се прекинуваат.
„Во извесна смисла, мозокот се намалува, неговиот волумен се намалува, а здравите клетки ги заменуваат патолошките. Ова се случува, меѓу другото, поради таложење на штетни супстанции како што е холестеролот или затворање на малите крвни садови во мозокот“, вели неврологот д-р Олга Милчарек и додава:
„Не ги чувствуваме овие промени секој ден, иако тие се присутни и напредуваат. Накратко, колку што старееме, толку помалку мозочни клетки имаме. Тоа е неизбежен процес на стареење.“
Се верува дека 40-годишната возраст е моментот кога процесот на стареење на организмот се забрзува, а ние почнуваме да забележуваме промени. Покрај тоа, честопати и самите го забрзуваме темпото на стареење на мозокот – преку лоши навики како што се алкохолот, пушењето и мрсната храна. За среќа, работите функционираат и во спротивна насока – можеме да го забавиме процесот на стареење на мозокот и да го намалиме ризикот од болести како Алцхајмеровата болест.
Научници од Универзитетот во Отаго во Нов Зеланд открија нов начин. Трае само шест минути на ден и е многу едноставен. Резултатите беа објавени пред неколку дена во престижното списание „ The Journal of Physiology“ .
Клучот е во протеин важен за правилно функционирање на нервниот систем, кој се нарекува: BDNF (невротрофичен мозочен фактор). Познато е дека го регулира растот и преживувањето на нервните клетки, помага во создавањето нови врски, учествува во процесите на меморија и учење. Се верува дека BDNF го штити мозокот од ментален пад поврзан со возраста. Научниците истражуваат како да го зголемат производството на овој протеин во мозокот природно, без лекови, со тестирање на постење и вежбање.
Десет жени и мажи учествувале во истражувањето. Научниците испитувале како нивното производство на BDNF е под влијание на:
- еднодневен пост (20 часа без храна),
- лесна вежба (90 минути возење велосипед со низок интензитет) и
- вежбање со висок интензитет (шест минути енергично возење велосипед).
Се покажа дека најефикасниот начин за зголемување на BDNF е кратко, но енергично вежбање. Нивото на овој протеин се зголеми четири до пет пати повеќе отколку во случај на постење или продолжена лесна активност.
Зошто интензивното вежбање е добро за мозокот?
Научниците се сомневаат дека причината лежи во префрлањето на изворите на енергија во мозокот. Кога мозокот го менува „горивото“ за да ги задоволи потребите на телото за време на голем напор, „горивото“ станува лактат (млечна киселина). Експертите претпоставуваат дека ова може да предизвика процеси што доведуваат до зголемување на концентрацијата на BDNF во крвта.
Иако се потребни дополнителни истражувања, лекарите нагласуваат важна поента – мозокот вреди да се вежба на која било возраст, но по 40-тата година, тој е клучен.
„Со добар тренинг, процесот на стареење на мозокот може да се забави дури и за пет до седум години “, нагласи д-р Милчарек.
Покрај физичката активност, одличен начин да го „челичите“ мозокот е да учите нови вештини (на пр. јазици), да патувате и да испробувате нови искуства.
