Актерот Алан Алда, најпознат по улогата во серијата „MAS*H“, откри дека неговиот прв знак на Паркинсонова болест не биле треморите кои најчесто се поврзуваат со болеста.
Наместо тоа, години пред неговата дијагноза, тој почнал да забележува нешто необично за време на спиењето.
Алда е на малите екрани од 1960-тите, а во 2015 година му беше дијагностицирана Паркинсонова болест. Подоцна открил дека има прозопагнозија, односно тешкотии при препознавање лица.
Во сон, тој почна да изведува движења
„Имав симптом кој не беше толку добро познат во тоа време – почнав физички да реагирам на она што го сонував“, изјави 90-годишниот актер за CBS Sunday Morning.
Станува збор за нарушување на однесувањето во фазата на РЕМ спиење. Кај луѓето кои го имаат ова нарушување, телото не се одмара како што треба за време на спиењето, па затоа можат да извршуваат движења поврзани со она за што сонуваат.
Ова може да вклучува клоцање и клоцање, мавтање, ненадејни движења, па дури и скокање од кревет. Некои луѓе зборуваат, се смеат, викаат или пцујат за време на спиењето.
РЕМ е фазата на спиење во која најчесто сонуваме. Мускулите потоа најчесто се привремено „исклучени“, токму за телото да не ги извршува движењата што лицето ги прави во соништата. Кај нарушувањата во однесувањето во РЕМ фазата, овој механизам не функционира како што треба.
Алда, исто така, опиша што му се случило една ноќ.
„Сонував дека некој ме напаѓа. Зедов вреќа компири и ја фрлив кон тоа лице. Всушност, фрлав перница кон жена ми, Арлин“, рече тој.
Проблемите можат да се појават години пред дијагнозата
Нарушувањето на однесувањето во REM фазата на спиење е поврзано со болести кај кои има промени поврзани со протеинот алфа-синуклеин, меѓу кои е и Паркинсоновата болест. Затоа, таквото однесување за време на спиењето кај некои луѓе може да биде еден од раните знаци на невродегенеративно заболување.
Постојат две основни форми на ова нарушување. Во едниот случај, се јавува како последица на друга болест или состојба, додека во случај на изолирана форма, јасна причина не може да се утврди во моментот на дијагнозата.
Токму изолираната форма е особено интересна за лекарите бидејќи кај некои луѓе може да претходи на Паркинсоновата болест или одредени форми на деменција со години. Истражувањата покажуваат дека ризикот од развој на невродегенеративно заболување кај луѓето со ова нарушување се зголемува со текот на времето.
Важно е да се нагласи дека необичните движења за време на спиењето сами по себе не значат дека лицето има Паркинсонова болест. Слични тегоби може да имаат различни причини, а само лекар може да постави дијагноза.
„Малку е како игра“
Алда продолжил да работи по дијагнозата, а еднаш за „Пипл“ изјавил дека прилагодувањето на животот со Паркинсонова болест станало „работа со речиси полно работно време“. Секој ден мора да наоѓа начини да се справи со тешкотиите што ги носи болеста.
Сепак, тој вели дека се обидува да го задржи чувството за хумор.
„Речиси секој ден наоѓам нов начин да направам нешто. Малку е како игра. Сфатив дека без разлика колку е мал проблемот, ако истраам, на крајот ќе најдам решение. Тогаш се чувствувам одлично. Тоа е начин да се забавувам дури и во лоши околности“, заклучи Алда.
