За речиси сè, од погуста коса и посилни коски до подобро расположение, денес постојат додатоци во исхраната. Иако тие можат да бидат корисни, претерувањето со додатоци во исхраната може да има сериозни здравствени последици, пишува EatingWell. Дури и природните состојки и добро познатите производители не се гаранција за безбедност. Диететичарите објаснуваат што се случува кога земаме премногу додатоци во исхраната и на што треба да внимаваме.
Може да го оштети црниот дроб
Црниот дроб обработува многу супстанции што ги внесуваме во телото, а исто така складира и одредени витамини.
„Витамините растворливи во масти се складираат во црниот дроб, па затоа премногу од нив, како што е витаминот А, може да предизвика сериозни проблеми со текот на времето“, предупредува диететичарката Ерин Персон.
За разлика од витамините растворливи во вода, чиј вишок најчесто се излачува преку урината, витаминот А може да се акумулира во телото. Земањето високи дози во подолг временски период може да доведе до токсичност и оштетување на црниот дроб. Исто така, постои ризик со некои додатоци во исхраната со билки, како што се екстракт од зелен чај, ашваганда, кава-кава, куркума и цимицифуга, како и со високи дози на витамин Б3. Луѓето кои веќе имаат проблеми со црниот дроб се особено изложени на ризик.
Тие можат да влијаат на ефектите на лековите
Само затоа што додатоците во исхраната се продаваат без рецепт не значи дека се безбедни за комбинирање со лекови. Некои можат да ги ослабнат нивните ефекти, додека други го зголемуваат ризикот од несакани ефекти.
На пример, калциумот и железото можат да ја намалат апсорпцијата на левотироксин, лек за тироидната жлезда. Додатоците на лук, гинко и рибино масло можат да влијаат на згрутчувањето на крвта, што е особено важно за луѓето кои земаат лекови за разредување на крвта, како што е варфаринот.
Може да го наруши балансот на хранливи материи
Земањето повеќе додатоци одеднаш не значи дека вашето тело ќе ги користи подобро. Всушност, некои хранливи материи можат да се мешаат во апсорпцијата на други.
„Калциумот може да ја намали апсорпцијата на железо ако ги земате истовремено“, објаснува Персон, кој советува да ги земате овие минерали во различно време од денот.
Сличен проблем постои и со цинкот и бакарот.
„Некој може редовно да зема цинк мислејќи дека му го зајакнува имунолошкиот систем, но всушност може да предизвика нерамнотежа кај другите микронутриенти“, вели регистрираниот диететичар Џули Стефански.
Земањето високи дози на цинк во подолг временски период може да предизвика недостаток на бакар, што може да доведе до анемија и невролошки проблеми.
Тие го зголемуваат ризикот од камења во бубрезите
Одредени додатоци во исхраната можат да го зголемат ризикот од камења во бубрезите, особено кај луѓе кои веќе се склони кон нив.
„Многу билни додатоци во исхраната, особено оние со цимет, цвекло, куркума, црн пипер или спанаќ, можат да содржат многу големи количини на оксалати“, предупредува Мелани Бец, регистриран диететичар специјализиран за здравје на бубрезите.
Иако консумирањето на овие намирници во нормални количини генерално не е проблем, концентрираните додатоци во исхраната можат да бидат ризични. Високите дози на витамин Ц, исто така, можат да ја зголемат количината на оксалат во урината, а некои истражувања поврзаа одредени начини на земање калциум и витамин Д со поголем ризик од камења во бубрезите.
Дали воопшто ни се потребни додатоци во исхраната?
Социјалните медиуми честопати оставаат впечаток дека ни требаат многу додатоци во исхраната за да останеме здрави, но диететичарите нагласуваат дека тие не треба да се земаат без конкретна причина.
„Додатоци во исхраната треба да бидат додаток на здрава и балансирана исхрана“, вели Бец.
Основата на здравјето останува разновидна исхрана, редовна физичка активност, доволно спиење и намалување на стресот.
Додатоците во исхраната можат да бидат корисни ако имате познат недостаток на витамини или минерали, рестриктивна диета или медицинска состојба што го отежнува апсорбирањето на хранливите материи. Ако се сомневате дека можеби имате недостаток, најдобро е да разговарате со вашиот лекар или нутриционист за избор и дозирање на додатоци во исхраната.
