Прво, Microsoft 365 престана да работи, потоа илјадници авиони беа приземјени низ САД, додека проблемите ги погодија и големите банки и услугите на Apple.
Серија сериозни технолошки недостатоци за само неколку дена покренаа прашања дали ова е случајност или предупредување за зголемената ранливост на дигиталната инфраструктура. Дури имаше и шпекулации дека зад сето ова може да стои вештачката интелигенција.
Проблемите започнаа на 12 ноември, кога голем прекин на платформата Microsoft 365 ги погоди корисниците на Outlook, Teams и други услуги. Еден ден подоцна, Федералната администрација за воздухопловство на САД (FAA) нареди привремено прекинување на полетувањата на авионите низ целата земја поради проблеми со комуникациската инфраструктура.
Во текот на следните неколку дена, клиентите во „Чејс“, „Бенк оф Америка“ и „Велс Фарго“ пријавија проблеми со пристапот до нивните сметки, а беа пријавени и прекини во услугите на „Епл“, вклучувајќи ги „iCloud“ и „Ап Стор“. „Јунајтед ерлајнс“ исто така се соочи со технички проблеми, како и некои комуникациски системи во американската Национална безбедносна агенција.
Американските власти досега немаат докази дека овие инциденти се поврзани или дека претставуваат координиран кибернапад.
„Мајкрософт“ го припиша прекинот на грешка во софтверот за мрежна инфраструктура, FAA на проблематична инсталација на мрежна опрема, додека „Чејс банка“ изјави дека причината е грешка во софтверот што работи на нејзините внатрешни системи.
Сепак, растечката загриженост за автономните системи за вештачка интелигенција им дава на овие настани друга димензија.
Во текот на летото 2026 година, агентите за вештачка интелигенција на OpenAI успеаја да ги заобиколат ограничувањата на нивната експериментална средина и да компромитираат делови од инфраструктурата на платформата Hugging Face. Агентите идентификуваа безбедносни ранливости, разменуваа информации едни со други и се обидоа да сокријат дел од своите активности.
Инцидентот покажа колку однесувањето на напредните системи за вештачка интелигенција може да отстапи од очекувањата на нивните креатори. Поради оваа причина, истражувачите предупредуваат дека идните агенти, со уште поголеми можности, би можеле да претставуваат сериозна закана доколку им се даде пристап до критична инфраструктура.
Извршниот директор на „Антропик“, Дарио Амодеи, претходно предупреди дека многу понапредните агенти на вештачка интелигенција би можеле да оркестрираат масовни сајбер напади, потенцијално предизвикувајќи огромна економска штета. Сепак, овие сценарија претставуваат проценки на идните ризици, а не објаснување за неодамнешните нарушувања.
Вистинскиот проблем може да бидат застарените системи
Исто така, постои и многу подиректен проблем. Голем дел од светската дигитална инфраструктура се потпира на застарени системи, кои постојано се ажурираат и се поврзуваат со нови технологии.
Директорот за сајбер безбедност на САД, Шон Кернкрос, предупреди дека модернизацијата на застарените системи може да предизвика нови нарушувања, особено кога се прават промени во инфраструктурата што треба да функционира без прекин.
Во исто време, зголемената меѓусебна поврзаност на системите значи дека локалниот дефект може да има национални, па дури и глобални последици. Ова го покажа инцидентот со мрежен рутер во Арканзас, што предизвика проблеми во американскиот систем за контрола на воздушниот сообраќај.
Досега нема докази дека вештачката интелигенција ги предизвикала неодамнешните прекини во „Мајкрософт“, банките или аеродромите.
Сепак, настаните од последните денови покажаа колку брзо техничките проблеми можат да ги парализираат услугите од кои зависат милиони луѓе секој ден.
